SRC belgesi, ticari araçlarla yolcu veya yük taşımacılığı yapan her sürücünün yasal olarak taşıması zorunlu olan mesleki yeterlilik belgesidir. Kamyon, tır, otobüs, minibüs ya da kargo aracı kullanarak para kazanmak istiyorsanız ehliyetiniz tek başına yeterli değildir; yanında geçerli bir SRC belgesi de bulunmak zorundadır. Bu belge, ticari taşımacılıkta hem sürücünün hem de yolda seyreden herkesin güvenliğini korumayı amaçlar. Bu rehberde SRC belgesi nedir, SRC1’den SRC5’e kadar türleri nelerdir, nasıl alınır ve 2026’da değişen sınav kurallarıyla sürecin nasıl kolaylaştığını adım adım açıklıyoruz.
SRC Belgesi Nedir?
SRC belgesi, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında, ücret karşılığı taşımacılık yapan sürücülerin sahip olması gereken bir mesleki yeterlilik belgesidir. Amacı, direksiyon başındaki profesyonel sürücünün taşımacılık mevzuatını, trafik güvenliğini ve mesleki kuralları bildiğini belgelemektir.
Belgenin eğitimi ve sınavı Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yetkilendirilen sürücü kurslarında yürütülür; belgelendirme ise Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı sorumluluğundadır. SRC belgesi fiziki olarak basılmaz; ödeme tamamlandıktan sonra e-Devlet üzerinden karekodlu ve barkodlu şekilde alınır.
SRC Belgesi Çeşitleri: SRC1, SRC2, SRC3, SRC4, SRC5
SRC belgesi tek bir türden ibaret değildir. Yaptığınız işin türüne (yolcu mu, yük mü; yurt içi mi, uluslararası mı) göre ihtiyaç duyacağınız belge değişir. Beş temel SRC belgesi türü ve kapsamı şöyledir:
| Belge Türü | Kapsamı |
|---|---|
| SRC1 | Uluslararası yolcu taşımacılığı |
| SRC2 | Yurt içi yolcu taşımacılığı (otobüs, minibüs, servis) |
| SRC3 | Uluslararası eşya (yük) taşımacılığı |
| SRC4 | Yurt içi eşya (yük) taşımacılığı (kamyon, kamyonet, kargo) |
| SRC5 | Tehlikeli madde taşımacılığı (ADR) |
Örnek vermek gerekirse: şehir içinde kargo veya nakliye yapan bir kamyon şoförünün SRC4 belgesi, şehirlerarası otobüs kullanan bir sürücünün SRC2 belgesi, yurt dışına tırla yük taşıyan bir sürücünün SRC3 belgesi alması gerekir. Akaryakıt, kimyasal veya patlayıcı gibi tehlikeli maddeleri taşıyan sürücüler ise ayrıca SRC5 belgesi almak zorundadır. Uluslararası yolcu taşımacılığı için gereken belge ise SRC1 belgesidir.
Bir sürücünün birden fazla türe ihtiyacı olabilir. Örneğin hem yurt içinde hem yurt dışında yük taşıyan bir tır şoförü SRC3 ve SRC4’ü birlikte alabilir; tehlikeli madde de taşıyacaksa buna SRC5 eklenir. İşinizin kapsamı genişledikçe ihtiyaç duyduğunuz belge türü de değişebilir, bu yüzden başvurudan önce hangi taşımacılığı yapacağınızı net belirlemek önemlidir.
SRC Belgesi Nasıl Alınır?
SRC belgesi almanın temel yolu, MEB onaylı bir sürücü kursunda eğitim alıp sınavı geçmektir. Süreç dört adımdan oluşur:
- Kursa kayıt: İhtiyacınız olan belge türünü belirleyip MEB yetkili bir kursa başvurursunuz.
- Teorik eğitim: Belge türüne göre değişen sürelerde taşımacılık mevzuatı, trafik ve güvenlik konularında eğitim alırsınız.
- Sınav: Çoktan seçmeli teorik sınava girersiniz.
- Belgeyi alma: Sınavı geçtikten ve ücreti ödedikten sonra belgeniz e-Devlet üzerinden karekodlu olarak tanımlanır.
Yük taşımacılığı belgeleri için genellikle en az B sınıfı ehliyet yeterliyken, kamyon veya otobüs kullanacak sürücülerin ayrıca C sınıfı ya da D sınıfı ehliyet gibi uygun sınıf sürücü belgesine de sahip olması gerekir. Ehliyet ve SRC belgesi birbirini tamamlar: ehliyet aracı kullanma yetkisi, SRC belgesi ise o araçla ticari taşımacılık yapma yetkisi verir.
Not: 25.02.2003 tarihinden önce sürücü belgesi almış olan bazı sürücüler, belirli koşullarda eğitim ve sınav muafiyetiyle SRC belgesi alabilir. Muafiyet kapsamına girip girmediğinizi kursunuza veya e-Devlet’e danışarak teyit etmeniz doğru olur.
SRC Kursu Ne Kadar Sürer, Belge Kaç Günde Alınır?
Toplam süre; eğitim süresi, sınav takvimi ve belgelendirme adımlarına bağlı olarak değişir. Teorik eğitimin uzunluğu belge türüne göre farklılık gösterir. Eğitimini tamamlayan aday, açılan ilk uygun e-sınava girer; e-sınav sisteminde sonuçlar anında belli olduğu için kâğıt sınav dönemine kıyasla bekleme süresi büyük ölçüde kısaldı. Sınavı geçtikten ve ücreti yatırdıktan sonra belge, e-Devlet’e kısa sürede tanımlanır. Uygulamada süreç çoğu zaman birkaç haftada tamamlanır; net takvimi, kayıt döneminize ve sınav tarihlerine göre kursunuzdan öğrenebilirsiniz.
2026’da Değişen SRC Sınav Kuralları
2026 yılında yürürlüğe giren düzenlemeler SRC sınav sürecini sürücü adayları lehine önemli ölçüde kolaylaştırdı. Değişen başlıca kurallar şunlar:
- Geçme notu 60’a indi: Önceden 40 soruluk sınavda 70 puan (28 doğru) gerekiyordu; artık 60 puan, yani 24 doğru yeterli.
- Görsel (uygulamalı) sınav kaldırıldı: 4 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete düzenlemesiyle video izletilerek yapılan görsel sınav tamamen kaldırıldı. Geriye tek aşama kaldı: çoktan seçmeli teorik sınav.
- Sınav hakkı 8’e çıktı: Eskiden 4 olan sınav hakkı 8’e yükseltildi.
- e-Sınav dönemi başladı: 1 Mayıs 2026’dan itibaren SRC, ODY ve ÜDY sınavları elektronik ortamda (e-sınav) yapılıyor; sonuçlar anında öğreniliyor ve sınavlar hafta içi ile hafta sonu düzenli olarak açılıyor.
| Sınav Kriteri | Eski Sistem | Yeni Sistem (2026) |
|---|---|---|
| Geçme notu | 70 puan (28 doğru) | 60 puan (24 doğru) |
| Görsel/video sınav | Zorunlu | Kaldırıldı |
| Sınav hakkı | 4 hak | 8 hak |
| Sınav formatı | Kâğıt-kalem | Elektronik (e-sınav) |
Başvuru İçin Gerekli Belgeler
SRC belgesi başvurusunda genellikle şu belgeler istenir:
- Nüfus cüzdanı / kimlik kartı
- Sürücü belgesi (ehliyet) fotokopisi
- Diploma veya en az okuryazarlık belgesi
- Son 6 ayda çekilmiş biyometrik fotoğraf
Kayıtlar genellikle her ayın belirli bir gününe kadar alınır ve evrak listesi belge türüne göre küçük farklılıklar gösterebilir. Bu yüzden başvurudan önce güncel evrak listesini ve eğitim takvimini kursunuzdan teyit etmeniz süreci hızlandırır.
Belge Geçerliliği ve Psikoteknik
SRC belgesinin kendisi süresizdir; bir kez aldıktan sonra yeniden sınava girmeniz gerekmez. Ancak ticari araç kullanan profesyonel sürücülerden istenen psikoteknik değerlendirme raporu, düzenlendiği tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir ve bu sürenin sonunda yenilenmesi gerekir. Kısacası SRC belgeniz kalıcıdır, psikoteknik raporunuzu ise 5 yılda bir tazelemeniz beklenir. Psikoteknik değerlendirme, sürücünün dikkat, tepki ve algı gibi becerilerinin taşımacılığa uygunluğunu ölçen bir testtir; profesyonel sürücülük yaptığınız sürece bu raporun güncel kalmasına dikkat etmeniz gerekir.
Diyarbakır’da SRC Kursu
1998’den bu yana Diyarbakır’da faaliyet gösteren Dikkat Sürücü Kursu, SRC1’den SRC5’e kadar tüm belge türlerinde MEB onaylı eğitim vermektedir. 1998’den bu yana edindiği deneyimle, doğru belge türünün belirlenmesinden güncel sınav takvimine ve başvuru evraklarına kadar tüm süreçte size rehberlik eder. Hangi belgeye ihtiyacınız olduğundan emin değilseniz, yaptığınız işi ve kullandığınız aracı belirterek bize danışabilir; doğru belge türü, güncel eğitim takvimi ve başvuru evrakları konusunda net bilgi alabilirsiniz. Ayrıntılar için Diyarbakır SRC kursu sayfamızı inceleyebilir veya iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
SRC belgesi olmadan ticari araç kullanılır mı?
Hayır. Ücret karşılığı yolcu veya yük taşımacılığı yapan bir araçta SRC belgesi bulundurmak zorunludur. Belgesiz taşımacılıkta hem sürücüye hem de işletmeye idari para cezası uygulanır.
SRC1 ile SRC2 arasındaki fark nedir?
SRC1 uluslararası yolcu taşımacılığı, SRC2 ise yurt içi yolcu taşımacılığı için gereken belgedir. Sadece şehir içi ve şehirlerarası yolcu taşıyacaksanız SRC2 yeterlidir.
SRC belgesi ile ehliyet aynı şey mi?
Hayır. Ehliyet aracı kullanma yetkisi verir; SRC belgesi ise o araçla ücret karşılığı ticari taşımacılık yapma yetkisi verir. Ticari taşımacılıkta ikisi birlikte gereklidir.
SRC belgesi kaç yılda bir yenilenir?
SRC belgesinin kendisi süresizdir. Yenilenmesi gereken, profesyonel sürücülerden istenen ve 5 yıl geçerli olan psikoteknik değerlendirme raporudur.
SRC sınavında geçme notu kaç?
2026’da yürürlüğe giren düzenlemeyle geçme notu 60 puana indirildi. 40 soruluk sınavda 24 doğru cevap başarılı sayılmak için yeterlidir.
Diyarbakır’da SRC kursu nereden alınır?
Diyarbakır’da SRC1-SRC5 eğitimlerini MEB onaylı Dikkat Sürücü Kursu’ndan alabilirsiniz. Güncel takvim ve başvuru için 0532 164 18 78 numarasından ulaşabilirsiniz.
