Direksiyon Sınavında Yapılan Hatalar
Kırmızı, Sarı ve Mavi Hata Cetveli
Direksiyon sınavında yapılan hatalar üç kategoride değerlendirilir: kırmızı, sarı ve mavi. Bir kırmızı hata sınavı anında bitirir; iki sarı veya beş mavi hata da elenme sebebidir. Bu rehberdeki listeler ve hamle sayıları doğrudan MEB’in EK-4 değerlendirme formuna dayanır: her kategorinin maddeleri, dört uygulama alanının hamle hakları ve sınavı ilk seferde geçmenin yolları.
Direksiyon Sınavı Hata Cetveli Nedir?
Değerlendirme, EK-4 Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formu üzerinden komisyon üyeleri tarafından elektronik ortamda yapılır. Sınav süresi her kursiyer için 40 dakikadan az olamaz; ilk 5 dakikada araç bilgisi soruları sorulur, kalan sürede uygulama alanları ve akan trafikte sürüş değerlendirilir.
Kırmızı hata
En ağır kategori. Bu hatalardan birini bir kez bile yapan adayın sınavı o anda sonlandırılır ve aday başarısız sayılır.
Sarı hata
İlk seferinde tolerans gösterilir, sınav devam eder. Aynı veya farklı bir sarı hata ikinci kez yapılırsa aday elenir.
Mavi hata
Sınavın ilk beş dakikasındaki araç bilgisi sorularında yapılan hatalardır. Beş mavi hata elenme sebebidir.
Bu sayfadaki hata listeleri ve hamle sayıları, Millî Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği ile bu yönetmeliğin 9 Temmuz 2024 tarihli ve 32597 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişikliğine ve ekindeki EK-4 değerlendirme formuna dayanır. Değişiklik hükümleri yayımdan altı ay sonra yürürlüğe girmiştir.
Aşağıdaki listeler “B”, “BE”, “C1”, “C1E”, “C”, “CE”, “D1”, “D1E”, “D”, “DE” ve “F” sertifika sınıfları için geçerli olan EK-4 formuna göredir. Motosiklet sınıflarında (M, A1, A2, A, B1) EK-3 formu kullanılır ve bazı maddeler farklıdır.
Kırmızı Hatalar — Anında Elenme
Kırmızı hatalar, direksiyon sınavında en ağır hata kategorisidir. EK-4 formunun kendi notu açıktır: “Kırmızı renkle işaretlenmiş maddelerden birisini ihlal eden kursiyer başarısız sayılarak sınavına son verilir.” Maddeler aşağıda konu başlıklarına göre gruplanmıştır.
Sinyal ve ayna kontrolü — en çok kalınan grup
Formda sinyal tek bir madde değildir; her manevra için ayrı ayrı kırmızı hata olarak tanımlanmıştır:
- Kalkış yaparken zamanında ve/veya doğru yöne sinyal vermemek
- Şerit değiştirmeden önce zamanında ve/veya doğru yöne sinyal vermemek
- Kavşakta dönüş öncesinde zamanında ve/veya doğru yöne sinyal vermemek
- Park alanına yaklaşırken ve park alanından çıkarken sinyal vermemek
- Dar alanda geri dönüş ve L dönüş öncesinde sinyal vermemek
- Eğimli yolda sağ şeritte durmadan ve kalkış yapmadan önce sinyal vermemek
- Duraklama veya park etmede sağ tarafa yanaşırken sinyal vermemek
Aynı grupta ayna kontrolü de kırmızıdır: kalkıştan, şerit değiştirmeden, sağa sola dönüşlerden, park alanından çıkarken ve geri giderken aynalarla trafiği kontrol etmemek sınavı bitirir.
Uygulama alanlarındaki manevralar
- Dar alanda geri dönüşü en fazla üç hamlede tamamlayamamak
- Geri park etmede koniler arasına tek hamlede veya ikinci hakkında girememek
- Koniler arasına girdikten sonra en fazla iki hamlede park edememek
- Geri giderken sağa (L) dönüşü tek hamlede yapamamak
- Kaldırıma 50 cm’den fazla açığa park etmek
- Park ederken veya park alanından çıkarken kaldırıma ya da konilere dokunmak/çarpmak
- Belirlenmiş alanın dışına çıkmak, konilere dokunmak/çarpmak
- 25 metre geri giderken şerit çizgilerine veya dubalara dokunmak/çarpmak
Trafik kuralları ve araç hakimiyeti
- Emniyet kemerini takmamak
- Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde olmak
- Işıklı trafik cihazlarına, trafik levhalarına ve diğer trafik işaretlerine uymamak
- Yaya ve okul geçitlerinde yayalara ve bisikletlilere geçiş hakkı vermemek
- Aracı şerit çizgilerinin içinde kullanmamak, iki şeridi birden kullanmak
- Emniyet şeridini ihlal etmek
- Kavşağa yaklaşırken yavaşlamamak, kavşakta geçiş hakkı kurallarına uymamak
- Aracı kontrol edememek, sağa sola savurmak
- Seyir hâlindeyken yola bakmayı bırakıp vites koluna bakarak vites değiştirmek
- Trafiği tehlikeye düşürecek şekilde hızlı ve kontrolsüz kalkış yapmak
- Ani fren komutunda aracı durduramamak
- Hız levhalarına uymamak, azami hız sınırını aşmak
- Takip mesafesini kurallara uygun olarak ayarlayamamak
- Trafikte seyir hâlindeyken gereksiz yere fren yaparak trafiği tehlikeye düşürmek
- Duraklama veya park yasağına uymamak
- Güzergâhı bilmemek, güzergâh dışına çıkmak
- Geçiş üstünlüğüne sahip araçlara geçiş hakkı vermemek
- Hemzemin geçitlerde geçiş kurallarına uymamak
Sarı Hatalar — İkinci Tekrarda Elenme
Sarı hatalar ilk seferinde tolerans gösterilen hatalardır. EK-4 formunun notu şöyledir: “Sarı renkle işaretlenmiş maddelerden herhangi birini iki kere veya farklı maddelerden iki tanesini ihlal eden kursiyer başarısız sayılarak sınavına son verilir.” Yani aynı hatayı iki kez yapmakla, iki ayrı sarı hata yapmak aynı sonucu doğurur.
Sürüşe hazırlık ve aracı çalıştırma
- Araca bindiğinde koltuk ayarlarını kontrol etmemek
- Araca bindiğinde ayna ayarlarını kontrol etmemek
- Aracı çalıştırmadan önce debriyaja basmamak veya vitesi boşa almamak
- Araç çalıştığı hâlde kontak anahtarını marş kademesinde tutmaya devam etmek
- Aracı hareket ettirmeden önce el frenini indirmemek
Kalkış ve manevra
- Kalkışı doğru vitesle yapmamak
- Kalkış yaparken omuz üstü bakış ile kör nokta kontrolü yapmamak
- Kalkış yaparken aracı sarsmak veya motoru stop ettirmek
- Kalkışta trafik akışı ile uyumlu hareket edememek
- Kalkıştan sonra aracı doğru şeride konumlandıramamak
- Manevra yapma becerisi zayıf olmak — aracı sık sık durdurup vites değiştirmeden tekrar hareket ettirmek
- Genel park etme becerisi zayıf olmak
- Aracı geri vitese takamamak
- 25 metre geri giderken aracı şerit çizgileri içerisinde gezdirmek
Seyir hâlinde
- Vites değiştirirken debriyaj pedalına tam basmamak veya gaz pedalını doğru kullanamamak
- Gaz ve frene tam intibak edememek
- Direksiyon simidini doğru pozisyonda tutmamak
- Aracı şerit içinde gezdirmek
- Şerit değiştirmeden önce omuz üstü bakış ile kör nokta kontrolü yapmamak
- Şerit değiştirirken kesik ve sürekli çizgilerin anlamlarına uygun hareket etmemek
- Sürekli sol şeridi işgal ederek araç kullanmak
- Sağa sola dönüşlerden önce omuz üstü bakış ile kör nokta kontrolü yapmamak
- Dönüşü tamamladıktan sonra yönüne uygun şeride girmemek
- Eğimli yolda aracı hareket ettirirken 50 cm’den fazla geri kaydırmak
- Ani fren yaptığında aracı stop ettirmek
- Duraklama veya park etmede şeridin sağına ya da kaldırıma yeterince yanaşmamak
- Aracı terk etmeden önce el freni ile aracı sabitlememek
- Aracı terk ederken kapıyı açmadan aynalarla arkadan gelen trafiği kontrol etmemek
- Olası tehlikeleri algılayamamak, refleksleriyle tehlikeyi bertaraf edememek
Sarı hataların çoğu dikkatsizlik ve heyecandan kaynaklanır. Dikkat edilmesi gereken nokta şudur: kör nokta kontrolü sarı, ayna kontrolü kırmızıdır. İkisi birlikte yapılmalıdır. Özel direksiyon dersinde bu maddeler tek tek çalışılır.
Mavi Hatalar — Araç Bilgisi Soruları
Mavi hatalar, sınavın ilk beş dakikasında güzergâhın başlangıç alanında sorulan araç bilgisi sorularında yapılan hatalardır. EK-4 formunun notu: “Mavi renkle işaretlenmiş maddelerden beş tanesini yapamayan/gösteremeyen/bilemeyen kursiyer başarısız sayılarak sınavına son verilir.”
- Aracın kaputunu açamamak
- Akünün yerini gösterememek
- Motor yağı koyma yerini ve/veya yağ ölçüm çubuğunu gösterememek
- Motor soğutma suyu deposunu gösterememek
- Cam silecek suyunun konulma yerini gösterememek
- Aracın bagajını açamamak; stepne veya araç kiti, kriko, bijon anahtarı, reflektör ve ilk yardım çantasını gösterememek
- Lastiklerin havalarının yeterli olup olmadığını gözle veya ayakla kontrol etmemek
- Yağ ve hararet göstergelerini gösterememek veya hangi durumda tehlike ifade ettiklerini bilememek
- Yakıt göstergesinin yerini gösterememek
- Hız ve devir göstergelerini gösterememek
- Uzun/kısa far, korna, cam silecek kolu, sinyal kolu ve diğer kumanda kollarını gösterememek
- Araç içi aydınlatma lambalarını açıp kapatamamak
- Dış ve iç aynaların ayar yerlerini gösterememek
- El frenini ve ayak fren pedalını gösterememek
- Gaz ve debriyaj pedallarını gösterememek
- Aracın kaç vitesli olduğunu bilememek
- Otomatik vitesli araçlarda P, R, N ve D harflerinin ne anlama geldiğini bilememek
- Elektrikli araçlarda sigorta kutusunu, şarj girişini veya şarj gösterge lambasını gösterememek
Maddelerin bir kısmı araç tipine göre uygulanmaz: kaput, akü, motor yağı, soğutma suyu, silecek suyu ve bagaj maddeleri “C”, “CE”, “D” ve “DE” sınıfı araçlarda sorulmaz; motor yağı, soğutma suyu ve gösterge maddeleri elektrikli araçlarda sorulmaz; debriyaj maddesi otomatik vitesli araçlarda sorulmaz.
Araç bilgisi soruları ezbere bilgi ister ve beş hata hakkı tanınır — üç kategori içinde en toleranslı olanıdır. Sınavdan önce eğitim aracının kaputunu, bagajını ve göstergelerini birkaç kez incelemek yeterlidir; bu bölüm kolay puandır.
Dört Manevra ve Hamle Hakları
Sınav güzergâhındaki uygulama alanlarında dört ayrı manevra değerlendirilir. Her birinin hamle hakkı farklıdır ve en sık karıştırılan nokta budur — özellikle L dönüşü ile geri park etme birbirine karıştırılır.
Geri giderken sağa (L) dönüş — tek hamle
Halk arasında “L park” denir ama bu bir park değil, 90 derecelik geri dönüş manevrasıdır. Tek hamlede tamamlanmalıdır; düzeltme hakkı yoktur. Dönemezseniz, lastikler şerit çizgisine temas ederse veya konilere/kaldırıma dokunursanız kırmızı hatadır.
Geri park etme — giriş + iki hamle
İki koni arasına geri geri park etmedir (paralel park). Alana tek hamlede girmeniz beklenir; giremezseniz bir giriş hakkı daha verilir. İçeri girdikten sonra en fazla iki hamlede parkı tamamlarsınız. Kaldırıma 50 cm’den fazla açığa park etmek kırmızı hatadır.
Dar alanda geri dönüş — üç hamle
Yalnızca “B” sınıfı sınavlarında uygulanır. Belirlenmiş alanın dışına çıkmadan en fazla üç hamlede tamamlanır: önce dönülecek yöne birinci hamle, geri vitesle ikinci hamle, ileri vitesle yola çıkış üçüncü hamle. Alan dışına çıkmak veya konilere dokunmak kırmızı hatadır.
Geri düz gitme — 25 metre
Aracı, içten içe en fazla 3,5 metre genişliğindeki şerit içinde 25 metre geri götürmeniz gerekir. Lastiklerin şerit çizgisine veya kaldırıma temas etmesi ve arkadaki trafiği aynalarla ya da dönerek kontrol etmemek kırmızı hatadır.
Bunların dışında güzergâhta eğimli yolda kalkış (rampa) ve ani fren uygulaması da vardır. Rampada aracı 50 cm’den fazla geri kaydırmak ve motoru stop ettirmek sarı hatadır; ancak durmadan ve kalkış yapmadan önce ayna kontrolü ile sinyal kırmızıdır. Ani fren, saatte 30 km hızla giderken verilen komutla yapılır — aracı durduramamak kırmızı hatadır.
Dört manevra da tekrar ister. Özellikle L dönüşünde ve geri parkın ilk girişinde düzeltme hakkı sınırlı olduğu için referans noktalarını eğitim sırasında oturtmak şarttır. Özel direksiyon dersinde bu manevralar sınav alanının kendisinde çalışılır.
En Çok Karşılaşılan 10 Hata
28 yıllık sürücü kursu deneyimimizde adayların direksiyon sınavında en sık yaptığı hatalar şunlar:
- Aşırı heyecan ve panik. Normalde rahatlıkla yapılan manevralarda hata yapmaya yol açar. Sınavı bir değerlendirme değil, sürüş pratiği olarak görmek heyecanı azaltır.
- Emniyet kemerini takmayı unutmak. Heyecandan doğrudan kontağa yönelmek. Araca binince ilk iş kemer olmalı.
- Ayna ve koltuk ayarını yapmamak. Sarı hatadır; ama emniyet kemerini takmamak kırmızıdır. Koltuk → ayna → kemer sırasını takip edin.
- Sinyal vermeyi unutmak. EK-4 formunda sinyal her manevra için ayrı ayrı kırmızı hata olarak yazılmıştır — tek seferde elenme sebebidir. Listedeki en kritik madde budur.
- Aracı stop ettirmek. Genellikle kalkış anında debriyaj–gaz uyumsuzluğundan olur. Birincisi sarı hata, ikincisi elenme.
- L dönüşünde konilere çarpmak veya tek hamlede dönememek. Kırmızı hata — anında elenme. Düzeltme hakkı olmadığı için referans noktalarını eğitimde oturtmak şart.
- Hız kurallarına uymamak. Azami hız sınırını aşmak kırmızı hatadır. Yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken hızı azaltmamak da aynı kategoridedir.
- Kavşaklarda şerit ve geçiş hakkı hatası. Kavşağa yaklaşırken yavaşlamamak, döneceği yöne uygun şeride zamanında girmemek ve geçiş hakkı kurallarına uymamak — üçü de ayrı ayrı kırmızı hatadır.
- Araç bilgisi sorularını bilememek. Kaput altı, bagaj ve gösterge bilgisi eksikliği mavi hata olarak işlenir.
- Sınav aracına alışık olmamak. Eğitim aldığınız araçla sınava girmek avantajdır; farklı araçta debriyaj noktası ve direksiyon tepkisi değişir.
Teorik aşamayı henüz tamamlamadıysanız ehliyet sınav soruları rehberimiz ve ehliyet alma süreci takvimi sıradaki adımı planlamanıza yardımcı olur.
Sınavı İlk Denemede Geçmenin Yolları
Direksiyon sınavında yapılan hataları önceden bilmek, ilk seferde geçmenin en etkili yoludur. Araç kullanmayı bilmek tek başına yetmez; değerlendirme kriterlerini de bilmek gerekir.
- Sınav güzergâhını önceden tanıyın. Rota bellidir; eğitmeninizle bu güzergâhta bol pratik yapın.
- Koltuk – ayna – kemer sırasını otomatikleştirin. Komisyon ilk izlenime dikkat eder.
- Sinyal disiplinini alışkanlık hâline getirin. Her dönüşte, her şerit değişiminde, her sollamada ve her kavşakta sinyal verin; kapatmayı da unutmayın. Sinyal kırmızı hata kategorisinde olduğu için tek bir unutma sınavı bitirir — listedeki en önemli madde budur.
- Ayna kontrolü ile kör nokta kontrolünü birlikte yapın. Ayna kontrolü kırmızı, omuz üstü kör nokta kontrolü sarı kategoridedir — ikisi de gereklidir ve komisyonun görmesi gerekir.
- Araç bilgisi sorularını önceden çalışın. Kaputu ve bagajı açıp göstergeleri inceleyin.
- Sakin olun ama pasif olmayın. Kararsız ve aşırı yavaş sürüş de hata sayılır.
- Dört manevranın hamle hakkını ezberleyin. L dönüşü tek hamle, geri park giriş + iki hamle, dar alanda dönüş üç hamle, geri düz gitme 25 metre. Bunları karıştırmak en sık elenme sebeplerinden biridir.
- Kalırsanız panik yapmayın. Toplam dört sınav hakkınız var; her tekrarda iki saatlik zorunlu telafi eğitimi alarak yeniden girebilirsiniz.
Sınavı geçtikten sonra iki yıllık stajyer sürücü dönemi başlar — kuralları stajyer ehliyet yazımızda anlattık.
Direksiyon Sınavına Hazırlık — Dikkat Sürücü Kursu
1998’den bu yana Diyarbakır’da binlerce kursiyeri direksiyon sınavına hazırladık. Sınav başarı oranımız %97.
Sınav güzergâhında özel direksiyon dersi
Birebir ders, sınavın yapılacağı rotada. Hata cetveli madde madde çalışılır.
B sınıfı otomobil ehliyeti
Manuel ve otomatik vites seçeneğiyle, teorik dersten direksiyon sınavına kadar.
2026 ehliyet fiyatları
Kurs ücreti, sınav harçları ve resmî bedeller dahil her şey dahil toplam.
Direksiyon sınavına hazırlanıyor musunuz?
Hangi aşamada olduğunuzu yazın; güzergâh dersi ve uygun saatler için aynı gün dönüş yapalım.
Henüz kursa kayıt olmadıysanız Diyarbakır ehliyet alma rehberimiz tüm adımları, ehliyet yaş sınırı tablomuz ise hangi sınıfa başvurabileceğinizi gösterir. Vites tercihinde kararsızsanız otomatik vites ehliyet yazımıza bakabilir, sürecin ne kadar süreceğini ehliyet kaç günde alınır yazımızda görebilirsiniz. Eğitim ve sınav süreçlerine ilişkin resmî düzenlemeler Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülür.
Sıkça Sorulan Sorular
Direksiyon sınavında kaç hata hakkım var?
EK-4 değerlendirme formunun notuna göre: kırmızı hatalardan bir tanesi bile sınavı bitirir; sarı hatalardan herhangi birini iki kez veya farklı sarı maddelerden iki tanesini ihlal etmek elenme sebebidir; mavi hatalarda ise beş hata hakkınız vardır. Bu sınırlara ulaşmadan sınavı tamamlarsanız başarılı sayılırsınız.
Direksiyon sınavında sinyal vermemek kırmızı hata mı?
Evet. Değerlendirme formunda kalkışta, çıkışta, şerit değiştirirken, sollamada, kavşakta ve dönüş öncesinde sinyal vermemek kırmızı hata olarak yer alır. Yani ilk seferde sınav sonlandırılır, ikinci bir şans yoktur. Sinyal, direksiyon sınavında en çok kalınan maddelerden biridir — bu yüzden sinyal alışkanlığını eğitim sırasında oturtmak gerekir.
Direksiyon sınavında aracı stop ettirince ne olur?
Aracı bir kez stop ettirmek sarı hata kapsamındadır ve sınav devam eder. İkinci kez stop ettirirseniz elenirsiniz. Kalkış anında debriyajı kavrama noktasında tutup gazı yavaşça artırmak bu hatayı önler.
Direksiyon sınavı kaç dakika sürer?
Yönetmeliğe göre direksiyon sınavı süresi her kursiyer için 40 dakikadan az olamaz. İlk beş dakikada güzergâhın başlangıç alanında araç bilgisi soruları sorulur, kalan sürede uygulama alanlarındaki manevralar ve akan trafikte sürüş değerlendirilir. Her kursiyerin sınavından sonra 5 dakika ara verilir. Bu düzenleme 9 Temmuz 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle yapılmıştır.
Direksiyon sınavından kalırsam ne olur?
Sınavdan kalan adaylar iki saatlik zorunlu telafi direksiyon eğitimi alarak bir sonraki sınava girebilir. Toplam dört sınav hakkı vardır. Dört sınavda da başarısız olan adaylar, son sınav tarihinden itibaren 45 gün içinde kursa dilekçe vererek zorunlu direksiyon eğitimini yeniden alır ve ikinci dört sınav hakkını kullanabilir. Bu süre içinde başvuru yapılmazsa dosya iptal edilir.
L park ve paralel parkta kaç hamle hakkım var?
Bunlar iki ayrı manevradır ve hakları farklıdır. Halk arasında L park denen uygulama aslında “geri giderken sağa (L) dönüş”tür ve bir park değil, 90 derecelik dönüştür: tek hamlede tamamlanmalıdır, düzeltme hakkı yoktur. Geri park etme (paralel park) ise iki koni arasına park etmedir: alana tek hamlede girmeniz beklenir, giremezseniz bir giriş hakkı daha verilir, içeri girdikten sonra en fazla iki hamlede parkı tamamlarsınız. Ayrıca yalnızca “B” sınıfında uygulanan dar alanda geri dönüş vardır; o da en fazla üç hamlede yapılır.
Direksiyon sınavında rampada kaç cm geri kayabilirim?
Eğimli yolda kalkış yaparken aracın 50 cm’den fazla geri kayması sarı hata olarak değerlendirilir. Motoru stop ettirmek de aynı kategoridedir. Ancak eğimli yolda sağ şeritte durmadan ve kalkış yapmadan önce aynalarla trafiği kontrol etmemek ve sinyal vermemek kırmızı hatadır — asıl dikkat edilmesi gereken budur.
Sınav güzergâhında pratik yapalım
Hangi manevrada zorlandığınızı söyleyin; eğitmenimiz o bölüme ağırlık versin. Yenişehir’deyiz, hafta içi ve hafta sonu ders saatimiz var.
Pazartesi – Pazar 08:00 – 22:00 · 623+ Google değerlendirmesi · 4.8 puan